16.10.2019 17:58:00

Türkiye’deki Deniz Müzeleri


Birçok gazetenin haberine göre Türkiye’deki müze sayısı ve müze ziyaretçi sayısının arttığını okuyoruz. Müze ziyaret edenlerde dikkat etmiştir ki Türkiye’deki müzecilik anlayışı geçmişe göre daha heyecanlı, katma değerli ve profesyoneldir. Müzelere gittiğimiz zaman birçok bilgiyi, müze görevlilerini rahatsız etmeden kiosklar veya ayaklı bilgi notları sayesinde, öğrenmek istediğimiz bilgilere ulaşabiliyoruz. Son 20 yılda, denizciliğin gelişimi ile birlikte, Türkiye’deki denizcilik müzelerinin sayısında da artış olmuştur. Denizcilik müzeleri üç farklı temada gelişmiştir. Bunlar, klasik tarz müze, emekliye ayrılmış gemiyi müzeye dönüştürme ve tarihte önemli görev yapan gemilerin benzerini yaparak (replika) müzeye çevirmektir. Başta İstanbul Beşiktaş’taki İstanbul Deniz Müzesi ve Rahmi M. Koç Müzesi, İzmir’deki İnciraltı Deniz Müzesi ve Arkas Deniz Tarihi Müzesi, Bodrumdaki Bodrum Deniz Müzesi, Kocaeli’ndeki Gölcük Gemi Müzesi, Mersin’deki Mersin Deniz Müzesi, İskenderun’daki Deniz Müzesi ve Çanakkale’deki Deniz Müzesi Türkiye’nin önde gelen denizcilik müzeleridir. Bununla beraber emekliye ayrılmış olan gemilerde ülkemiz farklı noktalarında müze görevleri görmektedir. Bunlar Kocaeli’ndeki Yarhisar Müzesi, Mersin’deki Nusret Mayın Gemi Müzesi ve İzmir’deki Zübeyde Hanım ve Eğitim Gemisidir. Ayrıca tarihimizde önemi yüksek olan gemilerin bire bir replikalarıda Ereğli’de Gazi Alemdar Gemi Müzesi ve Samsun’da Bandırma Gemi Müzesi olarak vazife görmektedirler. Gelin sizle bedava gemi müze turuna gidelim ve tek tek bu müzeleri inceleyelim.

İstanbul Deniz Müzesi Türkiye’nin en büyük denizcilik müzesidir. 2008 yılındaki Beşiktaş’taki yerine kavuşan müzede birçok tarihi ürün sergilenmektedir. Başlıca ürünler şunlardır: Osmanlı Dönemi Donanması, Cumhuriyet Dönemi Donanması, Geçmişten Günümüze Bahriye Kıyafetleri, Şehitlere ve Gazilere ait olan tarihi ürünler, Atatürk’ün Deniz Sevgisi, Yavuz Gemisi ve Tarihi Dalgıç Malzemeleridir. İstanbul Deniz Müzesi Türkiye’deki en büyük deniz müzesinin olmasının yanı sıra koleksiyonundaki 20.000 adet eser dünya denizcilik arşivi içinde çok önemlidir Özellikle kadırgalar, saltanat kayıkları ve Atatürk’ün hatıraları, mükemmel şekilde ziyaretçilere sunulmuştur. Türkiye’de kurulan ilk askeri deniz müzesinden, Haliç’te bulunan Rahmi M. Koç Müzesine geçiş yapalım. 

Rahmi M. Koç Müzesi; Türkiye’nin endüstriyel gelişimini profesyonelce anlatan ihtişamlı bir müzedir. Birçok denizcilik müzesinden daha fazla eser sergileyen bu müze, Türk ve dünya denizcilik tarihine fener tutmaktadır. Önemli denizcilik eserleri olarak Fenerbahçe vapuru, Maid of Honour teknesi, Vernicos Irini römorkörü, Gonca buharlı gemisi, Uzaklar teknesi, Liman 2 römorkörü, Tekel 15 takaları ve TCG Uluçalireis Denizaltısı göze çarpmaktadır. Ayrıca kapalı mekânda kanolar, tekneler ve kayıklarda bulunmaktır. Ayrıca denizciliğe ait birçok kesitte, küçük odalarda cansız mankenler ile ziyaretçilere sunulmuştur. 

Ege’nin incisi İzmir’de denizcilik hayatını birebir yaşatan ve anlatan, sevdiren ve yaygınlaştıran bu müzede Türk Donanmasına ait yüzer, uçar ve dalar unsurlar var. Türk Donanmasından emekli olan TCG Ege Firkateyni, TCG Piri Reis Denizaltısı, TCG Kasırga Hücumbotu ve AB 12 Helikopteri bu müzenin gözbebekleridir. Geçmişten günümüze gelen gemiler sergisi; Türk denizciliğinde önemi olan gemileri anlatıyor. Ayrıca ‘Denizcilik Hakkında 100 Bilinmeyen Konu’ isimli sergide keşfedilmeye değerdir. İzmir’in diğer önemli müzesi ise Arkas Deniz Müzesidir. Arkas Holding Yönetim Kurulu Başkanı Lucien Arkas tarafından 30 yılı aşan sürece biriktirilen bütün denizcilik objeleri üç katlı oluşan tarihi binada sergileniyor.

Egenin tatil merkezi Bodrum’da ise Bodrum Deniz Müzesi, Bodrum Kalesinin komşusudur. Bodrumkolikler mutlaka bu müzeye uğramaları gereklidir. 18 Adet Bodrum Tipi tekne modeli ile hayata başlayan bu müze, şu an Bodrum guletlerini, tekne yapımcılığını, balıkçılığı, nakliyeciliği, süngerciliği ve deniz canlılarını anlatan sergiler vardır. Mükemmel iç mimarisi ile göz kamaştıran müze yıl boyunca misafirleri ağırlamaktadır.

Kocaeli’ndeki Gölcük Gemi Müzesindeki TCG Gayret ve TCG Hızır Reis gemi müzeleri gelen misafirleri ağırlamaktadır. TCG Hızır Reis denizaltısı, 2. Dünya Savaşında Amerika Birleşik Devletleri için denize merhaba demiştir. 30 yılı aşkın görevinden sonra 1983 yılında Türk Deniz Kuvvetlerine teslim edilmiştir. 21 yıl gururla Türk bayrağını dünya denizlerine taşıyan denizaltı 2004 yılında emekliye ayrılmıştır. Daha sonra Gölcük Gemi Müzesinde sergilenmeye başlayan denizaltı, binlerce misafirine denizciliği sevdirme misyonu ile devam ettirmektedir. TCG Hızır Reis’in komşusu olan TCG Gayret’te Amerika Birleşik Devletleri için denize indirilip Kore ve Vietnam savaşlarında aktif rol almıştır. 1973 yılında vazifesi biten gemi şanlı Türk Deniz Kuvvetleri için görev yapmaya başlamıştır. 1995 yılında her gemi gibi ömrünü tamamlayan TCG Gayret, Gölcük Gemi Müzesinde, 1997 yılında ilk gemi müzesi olarak faaliyete başlamıştır. 

Marmara Bölgesinden güneye indiğimizde Mersin’deki, Mersin Deniz Müzesi tarihi kayıklar, metal eserler, ahşap eserler, taş eserler, plastik eserler, tekstil eserler ve kâğıt eserler olmak üzere 7 farklı sergiyi ziyaretlerine sunuyor. Türk Denizcilik tarihinin önemli gemileri Hamidiye, Mahmudiye, Preveze, Yavuz, Nusret ve Alemdar’a ait bilgileri dijital ortamda sunmaktadır. Ayrıca Deniz Kuvvetlerinde kullanılmış yüzer objelerde müzede sergilenmektedir. Diğer görülmesi gereken sergi ise Refah gemisinin tahliye botudur. Ayrıca, 800’e yakın kitabı olan kütüphanesine ’de uğramadan ziyaretinizi bitirmeyin.

Mersin’deki Mersin Deniz Müzesi, İskenderun’daki Deniz Müzesi ve Çanakkale’deki Deniz Müzesi Türkiye’nin önde gelen diğer denizcilik müzeleridir. Bununla beraber emekliye ayrılmış olan gemilerde ülkemiz farklı noktalarında müze görevleri görmektedir. Bunlar Kocaeli’ndeki Yarhisar Müzesi, Mersin’deki Nusret Mayın Gemi Müzesi ve İzmir’deki Zübeyde Hanım ve Eğitim Gemisidir. Ayrıca tarihimizde önemi yüksek olan gemilerin bire bir replikalarıda Ereğli’de Gazi Alemdar Gemi Müzesi ve Samsun’da Bandırma Gemi Müzesi olarak vazife görmektedirler. Gelin sizle beraber, bu gemi müzelerine, gezmeye gidelim ve tek tek bu müzeleri inceleyelim. Mersin’e kadar gelip ’de 200 km uzaklığındaki İskenderun Gemi Müzesine uğramamak çok büyük şanssızlık olur. 

image


İskenderun Gemi Müzesi Türkiye’nin 3. Deniz müzesidir. Türk tarihinin önemli deniz kaptanlarının heykellerini barındıran müze, ayrıca Atatürk’ün deniz sevgisini farklı tablolar ve bilgi notları ile ziyaretçilere sergilenmektedir. Gemi maketleri, denizcilik kılıçları, denizcilik konu mankenleri, tüfekler ve gemi aksesuarları ’da ayrıca müzede sergilenmektedir. Tekrar, rotamızı Ege’ye çevirirsek, ‘Çanakkale Geçilmez’, hele hele, ‘Çanakkale Boğazından Çıkılır’ temasıyla yola çıkarsak Türkiye’mizin güzel şehri Çanakkale’deki Çanakkale Gemi Müzesi yol alalım.

Çanakkale Gemi Müzesi Türkiye’deki en ender yerinde kurulmuş, insana ferahlık veren, gezerken insanın ayrılması gelmeyen ihtişamlı bir müzedir. Koleksiyonu 6 farklı ürünlerden oluşmuştur. Bunlar: Kılıçlar, Madalyalar, Ateşli Silahlar, Mayınlar, Toplar ve Üniformalardır. 1915 yılındaki Çanakkale Deniz ve Kara Savaşları hakkında birçok bilgi, belge ve obje bulunan müze, ayrıca Ulu Önder Atatürk’ün kullandığı Acar gemisi ve Nusret gemisinin replikasıda müzede ziyaret edilebilir. 

Türk Deniz Kuvvetleri ve özel şahıs/şirketlere ait olan müzeler haricinde, denizde veya karaya çekilen emekli ayrılmış veya tarihe mal olmuş gemilerin birebir replikalarıda müze vazifesi sürdürmektedir. Göze çarpan en önemli üç müze şunlardır: Kocaeli’ndeki Gölcük Yarhisar Müzesi, Mersin’deki Nusret Mayın Gemi Müzesi ve İzmir’deki Zübeyde Hanım ve Eğitim Gemisidir. Yarhisar Müzesi Türk Deniz Kuvvetlerinde Keşif/Karakol gemisi olarak 40 yıl görev yapmıştır. Gemideki hayatı birebir görmek ve hissetmek için güzel bir fırsat olan müzede ayrıca Osmanlı ve Türk bahriyesinin gelişimini anlatan resimler, bilgi notları, fotoğraflar ve ürünler sergilenmektedir. Bu gemi karada koşullanmıştır. Diğer karada koşullanan gemi müzemizde Mersin’deki Nusret gemisidir. Çanakkale Savaşında destan yazan mayın gemisi Nusret, ihtişamı ile Tarsus da sergilenmektedir. Mersin’de son anda jilet olmaktan kurtulan gemi üç parça halinde Tarsus’a getirilmiştir. Diğer ünlü gemi müzemiz ise İzmir’deki Zübeyde Hanım ve Eğitim gemisidir. İstanbul Boğazında yıllarca Rumeli Kavağı adı ile görev yaptıktan sonra emekliye ayrılan (yeni adıyla) Zübeyde Hanım vapuru, müze olarak Atamızın annesinin fotoğrafları, mercek sistemleri, basınç gösterge aletleri, işaret fişek tabancaları ve fenerler sergilenmektedir. Gemi müzede denizcilere eğitim verilirken, ayrıca kütüphanede bulunmaktadır.

Bu üç önemli gemi müzeleri ile beraber tarihte önemi olan ama hayatta kalmaya başaramayan iki gemimizin, birebir kopyaları (replika) yapılarak müze görevi görmektedirler. Ereğli’deki Gazi Alemdar Gemi Müzesi, seferdeki denizcilerin hayatını, cansız mankenler ile sergilemektedir. Öte yandan, Samsun’daki Bandırma Gemi Müzesinde ise Mustafa Kemal ve arkadaşlarının balmumları bulunmaktadır. Mustafa Kemal’e ait beylik silahı, kararnameler ve fotoğraflarda sergilenmektedir. Ayrıca, 1870’li yıllarda üretilen gemici saati, telefon gibi objelerde müzede bulunmaktadır.

image


Evet yazımısın sonuna geldik. Bu yazıda siz değerli okuyucularımla beraber Türkiye’nin 4 bir yanına gezdik. Bu yazı deniz ve müze severler için Türkiye’de bulunan gemi müzelerini anlatan iyi bir tur rehberi vazifesi görecektir. Yazımda da belirttiğim üzere Türkiye üç tip gemi müze anlayışı vardır. Türk Deniz Kuvvetleri ve özel şahıs /şirketlere ait deniz müzeleri, emekliye ayrılan gemilerin dönüştürülerek müze haline gelmesi ve son olarak da tarihi önemi olan gemilerin birebir kopyaları yapılarak sergilenmesidir. 

Çok Beğenilen Ürünler
Satış adetlerine göre en çok satan ürünlerimiz burada
Su Üstünde - Kruvaziyer Gemileri
Su Üstünde - Kruvaziyer Gemileri
236,00 TRY
Türkiye Denizcilik Bankası T.A.O. Vintage Kibrit Kutusu İki Adet
Türkiye Denizcilik Bankası T.A.O. Vintage Kibrit Kutusu İki Adet
118,00 TRY
El Yapımı Yağlı Boya Tablo
El Yapımı Yağlı Boya Tablo
1770,00 TRY
NORDEN Danimarka Balıkçı Teknesi
NORDEN Danimarka Balıkçı Teknesi
5310,00 TRY
TCG Alemdar Maketi
TCG Alemdar Maketi
413,00 TRY
Balık Çerezlik Seramik
Balık Çerezlik Seramik
88,50 TRY
Vintage Rus Savaş Gemisi Pilli Kol Saati
Vintage Rus Savaş Gemisi Pilli Kol Saati
1180,00 TRY
Savarona
Savarona
4720,00 TRY
Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş. Vintage Para Çantası
Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş. Vintage Para Çantası
118,00 TRY
Vintage Gazlı Gemi Çakmağı
Vintage Gazlı Gemi Çakmağı
590,00 TRY
Vintage Rus Kurmalı Yelkenli Kol Saati
Vintage Rus Kurmalı Yelkenli Kol Saati
590,00 TRY
Dümen Görünümlü Masa Saati
Dümen Görünümlü Masa Saati
59,00 TRY
Güvenli Kredi Kartı İle Ödeme